سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
96
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
و بهرحال اينكه مرحوم مصنف [ كيل ] و [ وزن ] را مقيد بمعلوم نمود جهتش احتراز از حواله دادن بر آلت كيل يا وزن مجهول است چه آنكه بيع سلم به اين نحوم باطل و غير صحيح است . سپس در ذيل [ او العدد ] مىفرماين : و در معدودات لازم است مبيع را با شمردن و تعداد كردن مقدّر كنند مشروط باينكه افراد معدود از حيث بزرگى و كوچكى تفاوتشان ناچيز و كم باشد مانند افراد صنف خاصى همچون گردو يا بادام كه نوعا افراد آن باهم اختلافشان ناچيز است اما اگر اختلاف و تفاوت آنها باهم زياد باشد نظير افراد انار تنها با وزن بايد آن را بيع سلم نمود و با عدد باطل است . و ظاهرا تخم به گردو ملحق بوده و مىتوان آن را با عدد بيع سلم نمود مشروط باينكه صنف آن را معين كرده و در ضمن عقد مشخص كنند مثلا مورد معامله تخم مرغ است . ولى مرحوم مصنف در كتاب دروس بطور قطع آن را ملحق به انار دانسته و فرموده همچون انار با عدد بيع سلمش ممتنع است . و اما مثل جامه را لازم است در بيع سلم با ذرع مضبوط و معيّن كنند اگرچه بيع ( بيع غير سلم ) آن بدون ذرع و با مشاهده جايز و مشروع است چنانچه قبلا گذشت و سزاوار بود كه مرحوم مصنف در اعداد كيل و وزن و عدد ذرع را ذكر مىفرمود چه آنكه از تمام آن سه خارج و مغاير با آنها است . سپس مىفرماين : در بيع سلم اگر كيلى يا وزنى و يا عددى و يا ذرعى راثمن قرار